Vasten kan bij veel mensen passen, maar het is echt niet voor iedereen, en dat is helemaal prima. Het overslaan is een volkomen goede keuze. Hier lees je wie er beter van kan afblijven, of eerst met een huisarts moet praten.
Het is meestal het best om niet te vasten als je jonger bent dan 18, omdat groeiende lichamen regelmatig brandstof nodig hebben. Hetzelfde geldt als je zwanger bent of borstvoeding geeft. Als je een voorgeschiedenis met eetstoornissen hebt, kan vasten oude patronen terugbrengen, dus sla het alsjeblieft over en zorg eerst voor jezelf.
Praat alsjeblieft met een huisarts voordat je begint als je diabetes hebt of iets gebruikt wat je bloedsuiker beïnvloedt, zoals insuline. Maaltijden overslaan kan veranderen hoe die medicijnen werken. Hetzelfde geldt voor andere medicijnen of gezondheidsproblemen. Een kort gesprek kan helpen uitzoeken of vasten veilig voor je is, en hoe je dingen kunt aanpassen als dat zo is.
Wie je ook bent, behandel je lichaam als de baas. Stop met vasten en eet iets als je je flauw, duizelig, onwel of verward voelt, of als je hart tekeergaat. Dat zijn geen tekenen dat je door moet zetten. Het zijn tekenen dat het tijd is voor een snack, even zitten en een slok water.
Een vastenperiode eerder beëindigen is niet falen. Het is jij die luistert, en daar gaat het om. In Step Step kun je in de notities opschrijven hoe je je voelde, wat een handig overzicht oplevert om met je huisarts te delen.
Wie moet geen intermitterend vasten doen?
Niet vasten is de veiligere keuze als je jonger bent dan 18, zwanger bent, zwanger probeert te worden of borstvoeding geeft. Groeiende lichamen en baby's hebben gestage energie en voedingsstoffen nodig, en vasten past niet bij deze levensfasen.
Het is ook het best te vermijden als je een eetstoornis hebt of ooit hebt gehad, zoals anorexia, boulimia of een eetbuistoornis. Regels over wanneer je mag eten kunnen oude patronen terugbrengen. Heb je het gevoel dat vasten een regel wordt die je moet gehoorzamen of een manier om jezelf te straffen, stop dan en praat met iemand die je vertrouwt of met een arts.
Mensen met ondergewicht, die herstellen van ziekte of een operatie, of die kwetsbaar of ouder zijn met een slechte eetlust, moeten eerst ook advies vragen.
Weet je niet zeker of je tot een van deze groepen hoort, vraag het dan. Een huisarts, praktijkondersteuner of apotheker vindt het geen domme vraag, en een nee vandaag betekent geen nee voor altijd.
Bij welke aandoeningen heb je eerst advies van een arts nodig voor je gaat vasten?
Diabetes is de belangrijkste. Insuline en sommige tabletten kunnen je bloedsuiker te laag maken als je maaltijden overslaat. De dosis of het tijdstip moet misschien worden aangepast, en alleen je arts of diabetesverpleegkundige kan zeggen hoe.
Overleg ook met een arts als je regelmatig medicijnen gebruikt, vooral voor bloeddruk, hartaandoeningen, nierproblemen of iets wat met eten moet worden ingenomen. Sommige medicijnen prikkelen de maag als die leeg is, en sommige beïnvloeden de vochtbalans. Andere geven een risico op lage bloeddruk of lage bloedsuiker als je minder eet.
Galstenen, jicht in je voorgeschiedenis, lage bloeddruk en reflux kunnen ook worden beïnvloed. Een kort gesprek nu is beter dan een probleem later. Neem een notitie mee over wat je wilt proberen, zoals een nachtelijke pauze van 14 uur, zodat het advies specifiek kan zijn.
Wat zijn de waarschuwingssignalen om een vastenperiode te stoppen?
Stop en eet als je je flauw, duizelig, trillerig, misselijk of verward voelt. Hetzelfde geldt voor een bonzende of onregelmatige hartslag, pijn op de borst, ernstige hoofdpijn of flauwvallen. Geen van deze is een teken om door te zetten.
Drink water, ga zitten en eet iets met wat koolhydraten en eiwit, zoals toast met eieren of een banaan met yoghurt. Zakken de klachten niet binnen korte tijd, of voel je je erg ziek, zoek dan medische hulp.
Een vastenperiode eerder beëindigen is niet mislukken. Het is een verstandig antwoord op wat je lichaam je vertelt.
Vast niet als je ziek bent met koorts, braken of diarree. Je lichaam heeft vocht en voeding nodig om te herstellen, en je kunt het weer oppakken als je je goed voelt.
Wat zijn mildere alternatieven voor vasten?
Is vasten niet iets voor jou, dan kun je nog steeds structuur in je dag brengen. Eet regelmatige maaltijden. Probeer het avondeten iets eerder af te ronden en een echt ontbijt te nemen. Beweeg na de maaltijden, bijvoorbeeld met een korte wandeling, en hou je slaap en water in de gaten.
Veel van de gewoonten waar mensen van houden bij vasten, zoals minder zinloos snacken en een rustiger ritme, kun je opbouwen zonder lange pauzes tussen de maaltijden. De Stappendoelplanner op deze site kan je helpen een dagelijks wandeldoel te stellen als rustig bewegen je meer aanspreekt.
Wil je praten over wat bij je past, dan kan een diëtist je helpen een patroon op te bouwen rond je gezondheid, medicijnen en routine. In Nederland kan je huisarts je doorverwijzen, en Thuisarts.nl en het Voedingscentrum hebben duidelijke informatie over gezond eten.
Veelgestelde vragen
Wie moet intermitterend vasten vermijden?
Iedereen onder de 18, zwangere vrouwen en vrouwen die borstvoeding geven, en mensen met een voorgeschiedenis van een eetstoornis moeten het vermijden. Mensen met diabetes of die regelmatig medicijnen gebruiken, hebben eerst advies van een arts nodig.
Is vasten veilig voor mensen met diabetes?
Niet zonder medische begeleiding. Maaltijden overslaan kan een lage bloedsuiker veroorzaken, vooral met insuline of bepaalde tabletten. Praat met je arts of diabetesteam voordat je het probeert.
Mag ik vasten als ik medicijnen gebruik?
Dat hangt van het medicijn af. Sommige moeten met eten worden ingenomen, en sommige beïnvloeden je bloeddruk of bloedsuiker. Vraag het je arts of apotheker voordat je verandert wanneer je eet.
Wanneer moet ik stoppen met vasten?
Stop en eet als je je flauw, duizelig, trillerig, onwel of verward voelt of een bonzend hart hebt. Houden de klachten aan na eten en drinken, zoek dan medisch advies.
Bijgewerkt op 25 oktober 2026
Dit is algemene informatie en geen medisch advies. Overleg met je huisarts voordat je gaat vasten, zeker als je een gezondheidsprobleem hebt, zwanger bent of medicijnen gebruikt.
